Монгол эрчүүд сумогийн дэвжээнээ зодоглосноос хойш манайхан энэ спортыг наян настай буурайгаасаа найман настай хүүхэд нь ч сонирходог болсон. Шударга үнэнээрээ барилддаг гэж сумод манайхан ам сайтай байдаг. Саяхан их аварга Хакухо М.Даваажаргалын дэвжээнд долоо хоног бэлтгэл хийж, “Сумо миний мөрөөдөл” цуврал нэвтрүүлэгт оролцоод ирсэн Соёл-Эрдэнэ дээд сургуулийн оюутан Б.Занабазартай уулзаж, сумо бөхийн спортын талаар ярилцлаа.

-          Хэзээнээс эхлэн сумогоор хичээллэж байгаа вэ?

-          2003 оноос сумогоор хичээллэж эхэлсэн. Монголын сумо бөхийн холбооны дэргэд...

Эрчүүдийн дотуур хувцас сайн чанарын майк, дотоожоос бүрддэг бол эмэгтэйчүүдийнх чанартайгаас гадна чамин загвартай, тансаг материалтай хөхөвч, дотоож, дотуур цамц, унтлагын хувцас, татуурга, шилэн оймс… Дотуур хувцас хоёр сая жилийн түүхтэй. Эхэн үедээ бүсгүй хүний нууц эрхтэнийг халхлах үүрэгтэй байсан бол XҮIII зууны эхээр өнөөгийн дүр төрхөө олсон байна. Даавуу, торгоноос эхлээд хийж болох бүхий л материал, түмэн загвараар дотуур хувцасыг урлаж байна. Нэг үгээр хэлбэл дотуур хувцас гэдэг эмэгтэй хүний эрхэмсэг, нууцлаг байдлыг илтгэж байдаг хувцас аж.

Сүүлийн үөд до...

Уул нь цагаан сараас өмнө баярын мэнд хүргэж ганц бичлэг оруулах санаа байгаад л байсан юм. Харамсалтай нь чадсангүй... Өнөөдөр шинийн гурван... Хождоогүй хэмээн найдаж байна. эрхэм та бүхэндээ сар шинийн мэнд дэвшүүлж, эрүүл энх аз жаргал, энэ хорвоогийн хамгийн сайн сайхан бүхнийг хүсэн ерөөе. Цагаан сарын энэ гурван өдөр аль болох хүмүүсээс зайдуухан байх гэж их л хичээлээ. Баярлаад хөөрөөд байх шалтаг шалтгаан байхгүй  ч гэсэн бусдыгаа хүндлэх гэсэн үүднээс энэ баярыг хүндэтгэж байна. Гэртээ ганцаараа өнжсөн анхны шинийн нэгэн, ажил дээрээ шөнө дөл болтол суусан бас л анхны шинийн нэгэн ба...

Тайзан дээр бүжих тэднийг хараад бахархахгүй байж чадахгүй нь. Хүний үйл хөдлөлөөр дамжуулан сэтгэлийн асар их таашаалыг балет л өгч чадах юм шиг... Тэд өөр ертөнцөөс ирж, энгийн биднийг баясгах мэт мэдрэмж төрүүлдэг. Бид тэднийг бахдан алга нижигнүүлэн ташихад хангалттай гэж бодож байсныг маань “Royal” балетийн сургуулийн захирал Б.Төгөлдөр өөрчилж чадсан юм. Эмэгтэй хүн бүр бие, хөдөлгөөнөөрөө дамжуулан бусдад баяр баясал бэлэглэж чадна гэснээр бидний яриа эхэлсэн юм.  

-          Хүүхдүүд хэдэн наснаасаа эхэлж балетаар хичээллэх нь зүйтэй вэ?  

-          Дэлхий дахин...

   Өдөр ажил дээр сууж байтал ''ханхүү'' утас цохин  гэрийнхэн нь өнөөдөр буузаа хийх гэж байгаа тул туслахыг хүслээ. Яахуу дээ хүн чанар нь дандаа мөрөн дээр суужийдийн болохоор зөвшөөрлөө, хэн гэдгээ харуурах сайхан боломж гэж бодоод л өдөржингөө л очоод юу гэж ярих, яаж гоё амттай хийх гээд л бодоод л, дотроо жоохон эмээсхийгээд л бас бяцхан түгшүүртэй байсаар ажил тарлаа. ханхүү ажил ихтэй байгаа тул оройтно хүлээлгүй хийгээд эхэлж бай гэдийн.
     Тэгээд НҮБ царайлаад яваад очсон чинь бөөн баяр болцгоохын. Тэгээд аяга хүйтэн цай уучихаад ханцуй шамлаад гурил зуураад,...

Блогмн сайтын үүсгэн байгуулагдсаны гурван жилийн ой тохиож байгаа бөгөөд ойн хэмжээнд авах арга хэмжээний талаар зарим нэг хүнтэй зөвлөлдлөө. За за тэр яахав... Манай блогмн-ийн гурван жилийн ой болж байна. Тэгээд Хүү, Хүслийнжигүүр хоёртой жаал юм яриад... Манайхан дэмжнэ гэдэгт гүнээ итгэж байна. Ингээд гуравдугаар сарын 14-ний бямба гаригт хотоос гарч ууж идэх, агаар салхиар амьсгалах... гэх мэтчилэн олон төлөвлөгөө байгаа учир блогчдыг өргөнөөр оролцохыг урьж байна. Энэ дашрамд та нөхдийнхөө гэгээн дүрийг харж, дотносон танилцах хүсэлтэй байгаа. Бичих гэсэн чинь нэг л болж өгдөггүй ээ. Я...

Бээжингийн олимпийн чимээ бүдгэрээгүй байхад дараагийн олимпийн бэлтгэл бусад орнуудад аль хэдийнэ эхэлжээ. Дараа жилийн наадам даан ч хол байна даа гээд л бид сууж байна.  Энэ талаар ярилцахаар чөлөөт бөхийн үндэсний шигшээ багийн дасгалжуулагч, олон улсын шүүгч Б.Төмөрбаатартай уулзлаа.    

-          Чөлөөт бөхийн үндэсний шигшээ багийнхан ойрын үед ямар тэмцээнд оролцохоор төлөвлөж байгаа вэ? Олимпоос хойш шигшээ багийн бүрэлдэхүүн өөрчлөгдсөн үү?

-          Бээжингийн олимпийн дараа шигшээ багийг татан буулгасан. Буцааж байгуулж амжаагүй байна. Олон улсын жишгийн да...

Энэ дугаарынхаа зочноор Монголын үндэсний номын сангийн захирал, орчуулагч, доктор профессор Г.Акимыг урьлаа. Эх хэл, бичиг, соёлын талаар түүнтэй ярилцлаа.

-          Монгол хэлний зөв бичгийн алдаа мадаг хэрээс хэтэрлээ. Хүн болгон өөрийнхөө дураар бичиж байна гээд л маргаан гарч байна. Та энэ талаар ямар бодолтой байна?

-          Ямар ч хэлэнд аман ба бичгийн хэл гэж байдаг. Бичгийн хэл гэдэг ярьж байгаагаараа бичихийн нэр биш. Яаж бичих ёстой вэ түүгээр нь л бичих учиртай. Харин ярианы хэл гэдэг хурдан ярих, цаг хугацаа хэмнэх, хурдан ойлголцох үүднээс зарим үсгийг...

Одоогоос гурван жилийн өмнөх энэ өдөр ээж аав, эмээ өвөө, эгчийгээ баярлуулан миний хүү мэндэлсэн юм. Ээж аавынхаа хайраас ургасан энхрий охины минь үргэлжлэл болж ихэрлэж ирсэн хайртай хүү минь... Олон өдөр, цагаар өвдөж ээжийгээ зовоолгүй чи минь миний энгэрт тэврүүлсэн. Тэр өдөр өчигдөрхөн юм шиг бүхий л зүйл тодоос тод сэтгэлд минь үлджээ. Хань минь хүүгээ харах гэж эмчээс гуйсаар байж, арай гэж зөвшөөрүүлээд орж ирэхдээ хамгийн түрүүнд  "Ямар сонин толгойтой юм бэ?" хэмээн уулга алдаж билээ. Хадам ээж маань /Би уул нь хадам гэдэг үгийг хэрэглэх дургүй/ "Хүү төрүүлж өгсөнд баярлалаа" гээд ...

Ийм нэртэй дуу байдаг тээ? Харин өнөөдөр хүнээс сайхан гэхэд хаашаа муухайн гэхэд бүүр хаашаа юм тийм нэг санал хүлээж авлаа. Битгий буруугаар бодоод байгаарай, та нар... Цалин сайтай, ирээдүйтэй ажлын санал. Гэхдээ урьд нь өөрийгөө тийм ажил хийнэ чинээ зүүдэлсэнгүй явлаа. Тэрээр хэлэхдээ "Энэ чиний төлөө хийж чадах цор ганц зүйл ч байж магадгүй. Гэхдээ дургүйд хүчгүй гэдэг болохоор шийдвэр гаргах эрхийг чамд олгоё. Маргааш өглөө харицугаа хэлээрэй. Хамгийн гол нь манайд түмэн сэтгүүлч байна. Чи өөрийн гэсэн байр сууриа олохын тулд ... Харин энэ бол чиний амьдралын баталгаа... Сайхан ирээдүй....