“Хүний биеийн анатоми “

 Ийм нэртэй өнгөт зураг бүхий, 200 гаруй хуудастай ном удахгүй гарах гэж байна. Та эндээс өөрийн бие, эрхтэн тогтолцоотой нэг бүрчилэн танилцаж, түүний эд, эс ямархан болох, яаж “ажилладаг”, ямар үүрэгтэйг мэдэж болно. Хамгийн гол нь энэ номыг уншснаар эрүүл мэндээ хэрхэн хамгаалах талаар та мэдлэгтэй болох юм. Номын орчуулалцаж,   редактороор ажиллаж байгаа Д.Энхзаяагаас зарим зүйлийг тодрууллаа.

-Энэ номын гол онцлог нь юу вэ?

-Энэ ном зөвхөн хүний биеийн эрүүл мэндийн салбарт ажиллаж, сурч буй хүмүүст тус болоод зогсохгүй  олон нийтийн эрүүл мэндийн боловсролыг...

    Саяханы сайхан юм бүхэн сэтгэлийн гүнээс уяатай. Хайртай гэж хэлээд үнсэж, өөрийг минь бүхнээс хамгаалж явсан хань нөхөр минь өнөөдөр нэгэнт үгүй болжээ. Итгэж чадахгүй, эвлэрч болохгүй энэ үнэний өмнө өвдөг сөхөрч, ганцаардаж, айж, уйлж гашуудаж байна. Хичнээн цаг хугацааг хэрхэн туулж, яаж амьдарнаа гэхээс айж байна. Хорвоо дээр итгэж найдаж, гар сарвайх хүнгүй болсон ч юм шиг. Хань минь миний түшиг тулгуур багана, миний гэх бүхнээс хамгийн эрхэм нандин нь байж. Түүнтэйгээ амьдрарсан зургаан жил 60-н жилийн баяр баясгалан, итгэл найдвар, урам зориг, эрч хүчийг өгч байжээ. Харин түүнгүйгэ...

Наадам юу юугүй болох нь ээ... Өнөөдөр гадуур гарч жаал юм цуглуулдаг байгаа даа. Ёсыг бодож хуушуур хийнэ, хоёр хүүхэддээ салат энэ тэрхэн хийнэ... Шороонд булуулж, юуны махаар яаж хийснийг нь мэдэхгүй хуушуур авч идэж байхаар гэртээ суугаад телевиз үзсэн шигээ хуушуурдвал илүү дээр гэж санагдахын. Харамсалтай нь баярлаад хөөрөөд байх юм энэ наадамд алга юм шиг байнаа. Хэн ямар цол авч, үзүүр түрүүг булаалдах бөхийн нэр аль хэдийн тодорчихсон байдаг гэсэн. Өнгөрсөн жил 100 саяар гурван начин төрүүлчих санаатай байсан компанийн захирал залуу лав амжаагүй гэсэн.  Арай ядан хоёрыг нь тав давуулс...

Эрхэм та бүхэндээ баяр наадмын мэнд дэвшүүлье.

Ш.Гүрбазар : Дугуй хээтэй наадам


Зүс булаалдсан гурван сумын хүүхнүүд
Хэлэлцсэн юм шиг хөх торгон дээлтэй ирцгээж
Зуузай харшуулсан гурван сумын морьд
Ижилссэн юм шиг суман дэлээрээ гайхуулж
Хөх торгон баадамтай хөлийн хоёр асар
Хэцийн цэнхэр салхинд хээгээ гээтэл дэрвэхэд
Еэвэн хээтэй зодогоо зууван болтол дугтралцах
Есөн давааны бөхчүүд наадмын цагирагт тэмцэлдлээ
Үйлийн үргүй хөөрхөн алтан шаргийн Цэрмаа
Үйтэн хуаран тэрлэгээ дурдан болтол дэврүүлэхэд
Хатирч саарал морьных нь газар асгасан сүүлнээс
Хаан бугуйвч сүлжих ш...

Сархад зооглох хэмжээгээ тохируулж нас эрэмбээр тогтоодог байсан эцэг дээдсийнхээ уламжлалыг умартсан өнөө цагт баяр болгоноор шахам тасарч унадаг нөхдүүд ч олон бий. Найзынхаа төрсөн  өдөр, цагаан сар гээд тэмдэглэлт баяр ёслолоор ганц хундага тогтоодоггүй хүн бараг байхгүй. Маргааш  нь шартахын зовлонд унаж, түүнээсээ ангижрах гэж үйлээ үздэг. Тэгвэл шарталтыг “молигодох” арга бас байдаг аж.

Бид шарталтыг “зараа залгих” гэж гоочлон нэрлэдэг бол германчууд “муурын улилт”, францад “модон хоншоор”, норвегичууд “мужааны ажил тархин дотор” гэх зэргээр нэрлэдэг байна. Эмч нарын хэлж буйгаар хүни...

 

Д.Цоодол- Харамчийхны дууль

Айхавтар гар чангатай ах дүү 2 байлаа
Алдаж хүмүүс тэднийг Харамчийнхан гэдэг байжээ
Сансар эмгэдийн бэлийг хонь нь бүрхэж
Сарваа цуцахын хөндийгөөр адуу нь багтаж ядна.
Үе дамжсан баян Харамчийнхны хот айл
Үүл мэт нэвсийцгээн аж төрдөг байлаа
Гэм нь тэднээс бүтэн дээлтэй нь ховор
Гэр бүрээс сайтай өвөлжинө гэвэл худлаа
Арван чимэгтэй эмээл, сайн морь эрчүүд нь эдлэхгүй
Амаа мэдэхгүй үрээтэй бөг бөг шогшицгооно.
Хүүхнүүд нь дээлээ 3 наадмаар солихгүй
Хүүхдүүд нь цас ортол гутлын бараа харахгүй
Хониндоо барагтай бол хүрэхгүй, зээр гөрөөсхөн эргүүлж
Х...

Өглөөгүүр бороотой зэрэгцээд ажлаасаа гарлаа. Гадуур гарч хүүхдийн эмчээс ярилцлага авах санаатай гарсан юмаа. Харамсалтай ЭХ НЯЛХАСЫН ЭРДЭМ ШИНЖИЛГЭЭНИЙ ТӨВ дээгүүр очоод тусыг эс олов. Нэг нэг рүүгээ түлхээд ярилцлага өгөх хүн алга. Уул нь эмч нар урьдчилан сэргийлэлт муу байна гээд л гомдоллоод байдаг санагдах юм. Харин урьдчилан сэргийлэх арга хэмжээнийнх нь талаар асуухаар уурлаад завгүй байна гээд байхийн. Та нарт танидаг эмч байна уу? Танидаг эсвэл утсыг нь мэддэг хүн байвал дамжуулж  холбоо барих арга бодохоос....

Өнөөдөр ийм асуултад хариулах хэрэг гараад байна. Хүмүүсийн дунд эрэгтэй, эмэгтэй хоёр хүн чин сэтгэлээсээ нөхөрлөж чадахгүй, хэн нэгэнд нь далд санаа байдаг гэсэн яриа байдаг. Үнэхээр эрэгтэй эмэгтэй хүмүүс чин сэтгэлээсээ үерхэж нөхөрлөж чаддаг уу? Бас найз нөхрийн холбоо хэзээ тасардаг юм бол? Яагаад найзаа гэж нэг, эсвэл хэсэг хүмүүсийг тооцоод итгэл хүлээлгэдэг юм бэ? Үнэхээр сайн найз гэж хэн юм? гээд найз гэдэг хүний тухай, найз гэдэг үгийн тухай өөрийн бодож байгаа зүйлээ надтай хуваалцаарай....

Эх болох хvсэл нь биелж хүүхэд олсон эмэгтэй шиг жаргалтай хүн ховор байдаг.  Харин хүсээгүй жирэмслэлт, төлөвлөөгүй хүүхдийг эх нь хаана, яаж, хямдхан үр хөндүүлж болох талаар боддог.

Аборт буюу vр хөндөлт гэдэг нь жирэмслэлтийг зориудаар таслахыг хэлдэг. Санхүүгийн бололцоогүй, ойрын үед хүүхэд гаргахаар төлөвлөөгүй, эсвэл залуу хосууд орох оронгүй гээд түмэн бэрхшээлийн өөдөөс хүүхэд тэврээд явахаас зүрхшээдэг. Жирэмслээд аборт хийлгэх бус төлөвлөж үр хүүхэдтэй болох учиртайсан. Залуучууд боловсролтой, мэдлэгтэй, биеэ аваад явах чадвартай болсон гэж ярьж байгаа боловч үр хөндүүлэх эмэ...

Шүрэн бугуйвч, И-мэйлээр илгээсэн ягаахан сарнай гээд түүнийг тодотгох олон зүйл бий. Сэтгүүлч, зохиолч Б.Шүүдэрцэцэгтэй уулзаж ярилцлаа.

-         Шүүдэрцэцэг нэрийн тухайд? 

-         Ямар нэгэн бэлгэдлийн утгаар агуулаагүй. Шүүдэр гэдэг бол хатаж алга болдог зүйл. Монгол хүний оюун сэтгэлгээнд шүүдэр гэдэг бол ариун нандин зүйл гэсэн ойлголт байдаг. Эхийнхээ ачийг хариулахын тулд шүүдрийн усаар цай чанаж өгдөг гэдэг. Тэгээд ч сонсоход сонсголонтой. Би өөрийнхөө нэрээр сэтгүүлчийнхээ бүтээлүүдийг гаргаж байсан. Тэгэхэд хүмүүс намайг ихэвчлэн эрэгтэй хүн гэж ойлгодог байсан л даа. Тийм бо...